بازگشت به نشریه
پژوهش آب ایران
Journal of Materials Science: Materials in Electronics
ضریب تاثیر
0/000
در دسترس
2000 - 2020
دوره‌ها
15
شماره‌ها
54
مقالات
855
دسترسی آزاد
532


پژوهش آب ایران
انتخاب مناسب‌ترین مکان جهت احداث بندهای زیرزمینی با رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره (مطالعه موردی: حوزه آبخیز مرغملک – شهرکرد)


دریافت: 1396/12/9 | پذیرش: 1397/10/1 | انتشار: 1398/9/10 

 DOI

نویسندگان
سید نعیم امامی1*، اعظم مومزایی2

1-بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیا،emami1348@yahoo.com

2-دانشگاه یزد،azam_mumzai@yahoo.com



191 تعداد دریافت

چکیده

در این تحقیق، برای مکانیابی بندزیرزمینی در حوزه آبخیز مرغملک - شهرکرد، رویکرد تصمیم گیری چند معیاره استفاده شد. ابتدا، محدوده‌های مناسب برای بند زیرزمینی با معیارهای حذفی و با استفاده از منطق بولین، مشخص شد. محورهایی که از نظر طول و سطح مخزن برای ایجاد بند زیرزمینی مناسب بود و کوره قنات را قطع نمی‌کنند، شناسایی شد. در مرحله بعد، این تعداد نقاط پیشنهادی با کمک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی اولویت‌بندی شدند. برای این منظور، از چهار معیار وضعیت آب، مخزن بند، محور بند و عوامل اقتصادی- اجتماعی استفاده شد. با استفاده از جدول تعیین ارزش نظری و بر مبنای مقایسه جفتی و با توجه به نظرات کارشناسی، اهمیت و ارزش شاخص تعیین شد. پنج سناریو در ارتباط با اولویت‌بندی محورها در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که معیار هیدرولوژی با وزن۵۱/۰مهمترین معیار و بعد از آن معیار عوامل اقتصادی-اجتماعی با وزن ۳۰/۰ دومین معیارمهم در مکانیابی بند زیر زمینی است. بهترین محورها برای احداث بند زیرزمینی، در بستر آبرفتی رودخانه‌های با جریان زیرسطحی بالا، حجم مخزن زیاد، همچنین حجم رواناب بالا و شیب پایین و نفوذپذیری بالا بوده است. ۱۵ محور مناسب برای احداث بندزیرزمینی در حوزه آبخیز مرغملک - شهرکرد شناسایی شد. روش ارائه شده در این تحقیق قادر است با دقت بالایی و از طریق بررسی‌های تفصیلی و دقیق و در نظر گرفتن عوامل موثر بر بندهای زیرزمینی، مکان‌های مناسب برای احداث بندهای زیرزمینی را تعیین کند.




واژگان کلیدی

مدل تصمیم گیری چند شاخصه  منطق بولین  مکان یابی  بندهای زیرزمینی  شهرکرد 



دریافت فایل مقاله


دسترسی آزاد

دریافت فایل مقاله

ارجاع به مقاله
امامی س. ن. و مومزایی ا. 1398. انتخاب مناسب‌ترین مکان برای احداث بندهای زیرزمینی با رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره (مطالعه موردی: حوزة آبخیز مرغملک- شهرکرد). مجله پژوهش آب ایران. 35: 83-92.




مراجع
  1. افکار م. لشکری­پور غ. غفوری م. طباطبایی­یزدی ج. و اردلان­زاده ا. 1389. استفاده از عکس­های ماهواره­ای برای انتخاب سایت­های مناسب جهت احداث بندزیرزمینی (مطالعه موردی: استان خراسان جنوبی). چهاردهمین همایش انجمن زمین­شناسی ایران. دانشگاه ارومیه. 8 ص.

  2. چزگی ج. 1389. مکان‌یابی بند زیرزمینی با استفاده از سامانه پشتیبان تصمیم‌گیری و GIS در غرب استان تهران. پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد رشته مهندسی آبخیزداری. دانشگاه تربیت مدرس. 104 ص.

  3. زاهدی ا. طالبی ع. لسانی م. ت. و حاجی ابوالقاسمی ر. 1392. تعیین و اولویت بندی مناطق مستعد احداث بند زیرزمینی با استفاده از مدل AHP با تأکید بر جبران نیاز آبی و خشکسالی (منطقه مورد مطالعه: حوزه آبخیز درونگر درگز). نهمین کنفرانس ملی علوم و مهندسی آبخیزداری. دانشگاه یزد. 6 ص.

  4. محسنی ساروی م. نادری ن. ملکیان ا. و قاسمیان د. 1390. فرآیند سلسله مراتبی تکنیکی برای تصمیم‌گیری در حوضه‌های آبخیز. مجله محیط‌زیست و توسعه. 2(4): 41-50.

  5. سلامی ه. 1385. تعیین مناطق مناسب جهت احداث بندهای زیرزمینی در دشت نطنز با استفاده از دورسنجی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم زمین. دانشگاه شهید بهشتی.180 ص.

  6. سلیمانی س. 1386. بررسی ویژگی‌های زمین‌شناسی مهندسی دشت مشهد به منظور پهنه‌بندی پتانسیل احداث بندهای زیرزمینی با استفاده از GIS و RS (مطالعه موردی: دشت مشهد)، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد رشته زمین‌شناسی مهندسی دانشگاه تربیت مدرس. 112 ص.

  7. سلیمانی س. نیکودل م. ر. ارومیه‌ای ع. و بهرامی ح. 1387. مکان‌یابی گزینه‌های مناسب جهت احداث بندهای زیرزمینی با استفاده از GIS و RS (دشت مشهد). سومین کنفرانس مدیریت منابع آب. تبریز. 7 ص.

  8. صفی نژاد، ج. دادرس، ب. 1379. بند زیرزمینی قنات وزوان- میمه اصفهان، مؤسسه گنجیه ملی آب ایران. 240 ص.

  9. طباطبایی یزدی ج. و نبی­پی­لشکریان س. 1382. بندهای آب زیرزمینی جهت تامین آب در مقیاس کوچک. انتشارات پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری. 63 ص.

  10. طباطبایی ا. م. 1388. بررسی علل افت آب‌های زیرزمینی در منطقه شرق دریاچه ارومیه. کنفرانس بین‌المللی منابع آب. دانشگاه شاهرود 7. 8 ص.

  11. فرهودی ر. حبیبی ک. و زندی بختیاری پ. 1384. مکان‌یابی محل دفن مواد زائد جامد شهری با استفاده از منطق فازی در محیط GIS (مطالعه موردی: شهر سنندج). نشریه هنرهای زیبا. 23: 15-24.

  12. قدسی‌پور س. ح. 1385. فرآیند تحلیل سلسه مراتبی (AHP)، چاپ پنجم دانشگاه صنعتی امیرکبیر. 232 ص.

  13. کردی ر. فرامرزی م. کریمی ح. گرایی پ. و یارمحمدی ا. 1395. مکانیابی سدهای زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه‌خشک غرب ایران (مطالعه موردی، مهران، ایلام). پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز. 7(13): 164-172.

  14. گریم اف. م. 1379. سیستم­های اطلاعات جغرافیایی برای دانش پژوهان علوم زمین (مدل‌سازی به کمک GIS). ترجمه توسط گروه زمین مرجع سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور. 562 ص.

  15. گلمایی ح. و آشتیانی مقدم ق. 1384. بندهای زیرزمینی برای ذخیره آب در مقیاس کوچک. 97 ص.

لاله زاری ر. و طباطبایی س. ح. 1392. شبیه‌سازی تأثیر احداث سد زیرزمینی روی ذخیره آبخوان و پراکنش نیترات در دشت شهرکرد. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. 17(65): 25-38


  1. Chezgi J. Pourghasemi H. R. Naghibi S. A. moradi H. R. Kheirkhah and Zarkesh M. 2015. Assessment of a spatial multi-criteria evaluation to site selection underground dam in the Alborz Province, Iran. Geocarto International. 31(6): 628-646.

  2. Chowdhury A. K. Jha M. and Chowdary V. M. 2010. Delieation of groundwater recharge zones and identification of artificial recharge sites in West Medinipur district, West Bengal, using RS and GIS and MCDM techniques. Environmental Earth Science. 59: 1209-1222.

  3. Hanson G. and Nilsson A. 1986. Ground-water dms for rural-water supplies in developing countries. 24(4): 497-506

  4. Imran A. J. Bo O. and Ulla M. 2013. Locating suitable sites for the construction of subsurface dams using GIS. Environ Earth Sci .DOI 10.1007/s12665-013-2295-1.

  5. Ishida S. Tsuchihara T. Yoshimoto S. and Imaizumi M. 2011. Sustainable use of groundwater with underground dams. Japan Agricultural Research Quarterly. 45(1): 51-61.

  6. Kheirkhah Zarkesh M. 2005. DSS for floodwater site selection in Iran, PhD Thesis, Wageningen University. 273 p.

  7. Nilsson A. 1988. Groundwater Dams for Small-Scale Water Supply. Intermediate Technology Publications, London. 78 p.

  8. Peter H. S. Riad Max B. Ahmed A. Hassan Maha A. S. and Mohamed N. E. 2011. Application of The Overlay Weighted Model And Boolean Logic to Determine The Best Locations for Artificial Recharge of Groundwater. Journal of Urban and Environmental Engineering. 5(2): 57-66.

  9. Rezaei P. Rezaie K. Nazari-Shirkouhi S. and Jamalizadeh Tajabadi M. 2013. Application of Fuzzy Multi-Criteria Decision Making Analysis for Evaluating and Selecting the Best Location for Construction of Underground Dam. Acta Polytechnica Hungarica. 10(7): 187-205.

  10. Saaty T. 2000. Fundamentals of Decision Making and Priority Theory. 2nd ed. Pittsburgh, PA: RWS Publications. 11 p.

  11. Sehat M. Kamanbedast A. A. and Asadilour M. 2013. Zonning underground dams using GIS in Halayjan valley, Izeh-Iran. Technical Journal of Engineering and Applied Sciences. 3: 3752-3756.

  12. Taleghania M. A. and Talabakhshi F. 2013. The role of geomorphology in locating underground sandy dams (Case Study: Gilan-e-Gharb). Desert 18(2): 145-152.

  13. Tang Z. 2006. Selecting optimal residential locations using fuzzy GIS modeling. University of North Texas. 60 p.

  14. Wipplinger O. 1982. Water storage in semi arid regions. Unpublished paper. 30 p.

  15. Yilmaz M. 2003. Control of ground water by underground dams. M.C. Thesis, Dept.of Civil. METU, Ankara. 96 p.

    16. Zeleney M. 1982. Multiple criteria decision making. New York: McGraw-Hill. 563 p.





اطلاعیه‌ها  

نمایه‌ها  

 


پایگاه استنادی علوم جهان اسلام
پایگاه اطلاعات نشریات کشور
سیویلیکا
پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی
 سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران