برای پژوهش و توسعه
  بازگشت به ژورنال
جستارهای باستان‌شناسی ایران پیش از اسلام
بازشناسی الگوی معیشتی جوامع هزاره پنجم( دوره مس وسنگ ) در منطقه حاشیه درونی شرق زاگرس مرکزی ( مطالعه موردی تپه چهل امیران)


نویسندگان

مهناز شريفي
عباس مترجم
یعقوب محمدی فر

mhsharifi۵۸۸@yahoo.com    پژوهشكده باستانشناسي
amotarjem@yahoo.com    دانشگاه بوعلی سینا
yamohamadifar    دانشگاه بو علی سینا


0 دانلودها

چکیده

تپه چهل امیران قشلاق واقع در دره کم عرض تالوار در حاشیه شمال غربی زاگرس مرکزی ،شهرستان بیجار ،دربردارنده نهشت های متوالی از بقایای فرهنگی هزاره پنجم ق.م است. نتایج کاوش در تپه چهل امیران قشلاق منجر به شناسائي محوطه اي از دوران مس وسنگي در منطقه مرتفع حدفاصل بين شرق زاگرس مرکزي و حوضه جنوبي درياچه اروميه گرديد.در حاليکه قبلا ارتباطات فرهنگي ساکنان اين دو منطقه در مطالعات باستان شناسي مطرح شده بود اما هنوز از وجود مکانهاي واسطه اي در اين ميان اطلاعاتي در دست نبود. تپه قشلاق محوطه اي است واقع درمرکز دره اي به همين نام که به صورت يک کريدور طبيعي اين دو منطقه را به هم نزديک ميکند و داده هاي باستان شناسي آن در برهم کنش فرهنگي دوره مس وسنگي دو منطقه ديده مي‌شود. تحقيقات باستان شناسي تا کنون حکايت از شکل گیری و گسترش فرهنگهای شاخصی از دوران مس و سنگ در مناطق وسيعي از شمال غرب و غرب ايران دارد که به نظر مي رسد اين گسترش از سمت شمال غرب به طرف غرب دره هاي کوهستاني زاگرس اتفاق افتاده باشد. دوره مس و سنگ دوره مهم انتقال بسیاری از سنتهای فرهنگی میباشد.طی نتایج حاصله از سه فصل کاوش باستان شناسی مستمر ،تداومی از فرهنگ دالما،سه گابی وگودین VII در آن شناسائی گردید. این مراحل به عنوان دوره تکامل روستانشینی در منطقه کردستان که کریدوری بین منطقه شمال غرب و غرب ایران است ،شناسایی نشده است. با توجه به مطالعات صورت گرفته داده های مربوطه که شامل بقایای استخوان حیوانی و دانه های گیاهی کربونیزه بودند از تک تک لایه ها گردآوری و پس از مطالعه گونه شناسی اطلاعات مفیدی را در اختیار ما قرارداد. بر اساس نتایج حاصله مشخص گردید اتکاء معیشت غالب ساکنان قشلاق در تمام دوران مس وسنگ در وهله اول مبتنی بر دامداری و شکار و در وهله دوم بر کشاورزی استوار بوده است.روند تغییرات درونی در این سیستم نشان میدهد از مرحله دالما تا مرحله گودین VII به تدریج از شکار گور خر و غزال و گراز کاسته و به نسبت استخوان بز و گوسفند افزایش داشته است . در عین حال همواره گونه هایی از گندم و جو اهلی مورد استفاده بوده اند که هر چند مقدار نمونه ها در میان بقایای خاکستر ناچیز است اما فراوانی وجود خمره های ذخیره تثبیت شده در کنج برخی فضاها و همچنین فراوانی انواع سنگ سابهای زینی شکل و دسته هاون نشان از رواج اتکاء بر بقایای نباتی در تغذیه اهالی دارد. بيشك اين محوطه داراي روابط اقتصادي با ديگر محوطه ها بوده است كه عامل نياز در تمامي زمينه ها عامل چنين ارتباطی بوده است.




واژگان کلیدی

تپه چهل امیران الگوی معیشتی مس و سنگ دانه های گیاهی بقایای جانوری. 



دریافت فایل مقاله


دسترسی آزاد




Journal of Materials Science: Materials in Electronics
ضریب تاثیر
0/000
در دسترس
2000 - 2019
دوره‌ها
4
شماره‌ها
4
مقالات
36
مقالات دسترسی آزاد
13